Hoe kan het toch dat veel werkgevers kneiterhard werken om medewerkers te vinden én te binden, maar blijven struggelen met personeelstekorten? Terwijl andere werkgevers een wachtlijst vol toptalent hebben, zonder ook maar 1 vacature uit te zetten?
Om die vraag te beantwoorden, schreven recruitmentstrateeg Arjan Elbers en ik een nieuw boek: Het geheim van de meest aantrekkelijke werkgevers (affiliate). En waarbij we eerst dachten dat dit vooral een leuk boek over employer branding zou worden, veranderde dit perspectief tijdens de interviews die we hadden met met 7 succesvolle werkgevers waaronder Rabobank, attractiepark Toverland en Verspeek Installaties.
Van employer branding naar werkgeverschap
Die interviews maakten duidelijk dat de aantrekkingskracht van een werkgever niet begint bij een EVP, campagne of gelikte werkenbij-site. Het begint bij cultuur en leiderschap. Bij begrijpen wat mensen voelen en daarnaar handelen. Pas als dat door de hele organisatie leeft, kun je het geloofwaardig vertalen naar employer branding en arbeidsmarktcommunicatie.
“Je kunt je strategische doelstellingen simpelweg niet meer behalen als je de factor mens niet op nummer 1 zet – Bas Schreurs.”
De shitstorm komt eraan
Wat mij ook duidelijk werd is dat er een enorm personeelstekort dreigt. Als er niets verandert, dreigt er de komende jaren een tekort van 1,4 miljoen arbeidskrachten. Met deze krapte weet je dat de werkgevers die nu hun kop in het zand steken en mensen blijven zien als kostenpost, formatieplek of KPI, worden weggeblazen. Echt waar: hoe jij de komende 10 jaar gaat beleven, wordt bepaald door of je als werkgever nu wel óf niet in actie komt. De urgentie om een aantrekkelijke werkgever te worden was nog nooit zo groot en zeker geen uitdaging die HR en recruitment in hun eentje kunnen bolwerken.
Maar terug naar die beginvraag: wat maakt een werkgever dan aantrekkelijk? Sterk leiderschap en een sterke cultuur zorgen ervoor dat mensen zich goed voelen op hun werk. Dat betekent trouwens niet dat iedere werkdag leuk moet zijn. Wel dat mensen zich overall veilig, gezien, gewaardeerd en verbonden voelen. Dat beïnvloedt of mensen voor je kiezen, blijven, zich inzetten en verantwoordelijkheid nemen. Sturen op gevoel is daarmee misschien wel de meest onderschatte business-strategie. En vraagt om een plek voor HR of recruitment in de directie of het management.
Join the club
Soms ontstaat dat goede gevoel door verbondenheid: ergens bij horen. Neem Attractiepark Toverland. Daar noemen ze medewerkers Toverlanders. Dat klinkt misschien als een vrolijk naampje, maar psychologisch gebeurt er veel meer. Je werkt niet alleen bij Toverland, je bént een Toverlander. Je hoort bij de club. Die identiteit verbindt mensen en vergroot de kans dat zij zich verantwoordelijk voelen voor de groep.
Eerlijkheid duurt het langst. En money talks
Of neem NS als werkgever. Daar kiezen ze heel bewust voor het eerlijke verhaal, ook wanneer dat verhaal niet alleen maar zonnig is. Eerlijkheid zorgt voor duidelijkheid maar ook voor transparantie. Transparantie versterkt vertrouwen. En vertrouwen speelt een grote rol bij de keuze om ergens wel of niet te werken. En ja, geld telt ook mee. NS betaalt goed en salaris is óók een koopmotief. Soms moet je aantrekkelijk werkgeverschap niet zachter of romantischer maken dan het is.
Geen KPI, maar een way of life
Martijn Verspeek, van Verspeek Installaties, heeft 30 mensen bij hem werken en iets van 38 technische professionals op de wachtlijst. Als je hem een beetje volgt of zijn boek hebt gelezen, denk je bij Martijn vooral aan een eigenzinnige ondernemer met een uitgesproken visie. Kijk je door een gedragspsychologische bril, dan snap je waarom zijn aanpak zoveel aantrekkingskracht heeft. Al denkt Martijn zelf waarschijnlijk: “Bullshit, dit is geen aanpak. Dit is gewoon hoe ik ben en hoe ik met mensen wil omgaan.”
Precies daarin zit zijn kracht. Zijn goeiegasten en -vrouwkes staan bij hem niet op 1 omdat het een KPI is. Het is zijn way of life. Je ziet het terug in gelijkwaardigheid, vertrouwen en oprechte aandacht.
“Dit is de enige manier hoe ik wil ondernemen en leven, zonder regels. Zo ben ik gelukkig.” – Martijn Verspeek
Kleine gebaren, grote resultaten
Opvallend is dat juist kleine dingen verrassend grote resultaten opleveren. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als een sollicitant vlak voor het sollicitatiegesprek een gelukspoppetje krijgt? Die voelt zich gezien, gerustgesteld en welkom. Wel zo fijn als je nagaat hóé spannend mensen solliciteren vinden. Ook een parkeerplaats voor sollicitanten pal voor de deur zegt: “Je bent hier welkom. Er is ruimte voor jouw talent.” Die parkeerplek doet intern ook iets. Zittende medewerkers zien dat er hard wordt gewerkt aan het invullen van de vacatures.
Een wachtlijst vol talent begint bij gevoel
Aantrekkelijk werkgeverschap begint dus niet bij een gelikte campagne, een hippe video of een EVP die door een stel bobo’s op de hei is bedacht. Het begint bij leiderschap en cultuur waar een goed gevoel het resultaat van is. Een goed gevoel dat mensen ervaren tijdens alle grote en kleine momenten. Vanaf de eerste kennismaking tot de laatste werkdag.
De belangrijkste vraag is daarom niet: hoe hoog is onze engagementscore? De vraag is: welk gevoel geven wij mensen hier iedere dag?
